Farba silikonowa czy akrylowa – co lepsze na elewację?

Silikonowa farba elewacyjna lepiej sprawdzi się na ścianach narażonych na wilgoć i zabrudzenia, ponieważ jest bardziej odporna na czynniki atmosferyczne i łatwiejsza do utrzymania w czystości niż farba akrylowa. Z kolei akrylowa to dobry wybór tam, gdzie liczy się niższy koszt oraz prostota aplikacji. Warto dobrze przemyśleć decyzję, bo właściwy wybór wpłynie na trwałość i wygląd budynku przez lata.

Czym różni się farba silikonowa od akrylowej na elewację?

Farba silikonowa i akrylowa na elewację różnią się przede wszystkim składem chemicznym i właściwościami, które bezpośrednio wpływają na ich zastosowanie oraz odporność na czynniki atmosferyczne. Farby silikonowe powstają na bazie żywic silikonowych, dzięki czemu wykazują wysoką hydrofobowość – powierzchnia elewacji skutecznie odpycha wodę i nie nasiąka wilgocią. Akrylowe natomiast bazują na żywicach akrylowych, przez co tworzą elastyczną, ale mniej odporną na zabrudzenia i wilgoć powłokę.

Bardzo istotną różnicą pozostaje paroprzepuszczalność – farby silikonowe posiadają wysoką zdolność „oddychania” ścian, co ma znaczenie zwłaszcza w przypadku budynków ocieplanych wełną mineralną lub starszych tynków mineralnych. Farby akrylowe wykazują zdecydowanie niższą paroprzepuszczalność, dlatego częściej poleca się je na nowsze tynki cementowo-wapienne lub do powierzchni, gdzie migracja pary wodnej nie jest tak ważna.

Zebrane podstawowe różnice pomiędzy tymi farbami można prześledzić w poniższej tabeli:

Od nich zależeć będzie trwałość, funkcjonalność oraz estetyka elewacji – w zależności od rodzaju budynku i warunków środowiskowych. Odpowiedni wybór farby warto poprzedzić analizą specyfiki tynku i potrzeb dotyczącą odporności na wilgoć oraz „oddychalności” ścian.

Jakie są zalety i wady farb silikonowych i akrylowych?

Farby silikonowe i akrylowe różnią się zestawem zalet oraz ograniczeń, co ma duże znaczenie przy wyborze produktu do malowania elewacji. Farby silikonowe charakteryzują się wyjątkową hydrofobowością – elewacja „oddaje” wodę na zewnątrz i pozostaje sucha nawet przy silnych opadach. Są również paroprzepuszczalne (współczynnik Sd poniżej 0,14 m, czyli wykazują wysoką „oddychalność”), co skutecznie ogranicza rozwój pleśni i grzybów pod powłoką malarską. Z kolei farby akrylowe tworzą elastyczną i dobrze kryjącą powłokę o dużej odporności na ścieranie i zapewniają szeroką gamę kolorystyczną, choć paroprzepuszczalność w ich przypadku jest nieco niższa (Sd zwykle na poziomie 1-2 m).

Do wad farb silikonowych należy wyższy koszt – mogą być droższe nawet o 30-50% w porównaniu do farb akrylowych – oraz trudniejsza aplikacja na niektórych podłożach, zwłaszcza słabo chłonnych. Ich przemalowywanie bywa kłopotliwe: często potrzebny jest specjalny grunt lub usunięcie starej powłoki. Natomiast farby akrylowe, choć są atrakcyjne cenowo i proste w nakładaniu, mogą z czasem blaknąć w intensywnym słońcu i wykazują mniejszą odporność na zabrudzenia. Brud wnika w nie głębiej i jest trudniejszy do usunięcia niż z powierzchni silikonowej.

Poniżej zestawienie głównych zalet i wad farb silikonowych oraz akrylowych na elewacje:

Z powyższego zestawienia jasno wynika, że wybór odpowiedniej farby zależy od oczekiwań w zakresie trwałości, ochrony przed wodą oraz kosztów. Farby silikonowe najlepiej sprawdzą się tam, gdzie szczególnie liczy się odporność na wilgoć i zabrudzenia. Po farby akrylowe można sięgać, jeśli najważniejsze są niższa cena i bogata kolorystyka.

Która farba lepiej sprawdzi się na elewacji domu – silikonowa czy akrylowa?

O wyborze pomiędzy farbą silikonową a akrylową na elewację domu decydują przede wszystkim trwałość powłoki, odporność na zanieczyszczenia oraz stopień ochrony przed wilgocią i promieniowaniem UV. Silikonowa farba fasadowa wykazuje wyższą hydrofobowość, co przekłada się na efekt samooczyszczenia oraz skuteczniejszą ochronę elewacji w miejscach narażonych na intensywne opady czy zanieczyszczenia powietrza. Akrylowa farba natomiast lepiej sprawdza się w sytuacjach, gdzie kluczowe są łatwość aplikacji, dobra przyczepność do starszych, różnorodnych podłoży i możliwość naniesienia intensywnych kolorów.

Poniżej zestawiono kluczowe parametry farb silikonowych i akrylowych pod kątem stosowania na elewacji:

Z tabeli wynika, że farby silikonowe bezkonkurencyjnie chronią elewacje narażone na wilgoć, zabrudzenia oraz szybkie zmiany temperatury, a także zapewniają „oddychalność” ścian, kluczową przy nowych tynkach mineralnych. Akryl natomiast wybiera się, gdy zależy nam na intensywności koloru, malowaniu starszych powierzchni czy prostszej aplikacji – szczególnie podczas renowacji. Warto zwrócić uwagę, że silikonowe powłoki są rekomendowane do obiektów w rejonach o dużym natężeniu opadów oraz w miastach, gdzie elewacja jest narażona na częste zabrudzenia, natomiast farby akrylowe poradzą sobie lepiej przy ograniczonym budżecie lub jako warstwa odnawiająca.

Jakich powierzchni dotyczą ograniczenia farby silikonowej i akrylowej?

Ograniczenia farby silikonowej dotyczą głównie gładkich, nienasiąkliwych powierzchni, takich jak szkło, ceramika czy tworzywa sztuczne, gdzie warstwa nie uzyska odpowiedniej przyczepności. Nie zaleca się jej stosowania także na starych powłokach wapiennych i tynkach glinianych, ponieważ skład chemiczny farby może powodować odspajanie tych podłoży. Farby silikonowe słabo penetrują bardzo zwarte, nienasiąkliwe tynki cementowe, co często prowadzi do łuszczenia się powłoki.

Z kolei farby akrylowe wykazują wyraźne ograniczenia na podłożach mineralnych o wysokiej alkaliczności, takich jak świeże tynki cementowo-wapienne, które wymagają odczekania co najmniej 4 tygodni po położeniu. Akryl nie sprawdzi się również na powierzchniach silnie chłonnych lub osypujących się, jak stare tynki, ponieważ może to skutkować szybkim odpadaniem powłoki i powstawaniem pęcherzy. Farby akrylowe nie powinny być stosowane na podłoża silikatowe oraz na elewacjach ocieplonych wełną mineralną, gdzie lepszym wyborem są rozwiązania paroprzepuszczalne.

Poniższa tabela przedstawia najczęstsze przykłady powierzchni, na których farba silikonowa i akrylowa nie powinna być stosowana:

Zastosowanie farby bez uwzględnienia tych ograniczeń znacząco obniża trwałość powłoki. Dobór odpowiedniego typu farby zawsze musi być poprzedzony analizą chłonności, alkaliczności oraz rodzaju podłoża.

Kiedy warto wybrać farbę silikonową, a kiedy akrylową na elewację?

Farba silikonowa sprawdzi się najlepiej na elewacjach budynków położonych w miejscach o zwiększonej wilgotności powietrza, narażonych na częste opady oraz tam, gdzie ściany wymagają wysokiej paroprzepuszczalności. Wybierz ją, gdy elewacja wykonana jest z materiału ograniczającego oddawanie wilgoci, jak np. tynki mineralne na wełnie mineralnej. Silikon to także wybór dla domów stojących blisko dróg lub w sąsiedztwie terenów zielonych, dzięki jego zdolności do samoczyszczenia i wysokiej odporności na zabrudzenia atmosferyczne. Odporność na promieniowanie UV sprawia, że barwy farb silikonowych dłużej zachowują intensywność na nasłonecznionych ścianach.

Farba akrylowa jest korzystnym wyborem na elewacje budynków położonych w umiarkowanych warunkach klimatycznych, gdzie nie występuje intensywna wilgoć lub silne nasłonecznienie. Akryl najlepiej sprawdzi się na powierzchniach wykonanych z betonu, tynków cementowo-wapiennych lub płyt gipsowych. Ten wariant będzie odpowiedni, jeśli zależy ci na szybkiej aplikacji, nieco większej elastyczności podłoża i niższych kosztach materiałowych. Akryl nadaje się do powierzchni o niskiej absorpcji wilgoci i tam, gdzie nie ma ryzyka intensywnego zanieczyszczenia elewacji.

Dla szybkiego porównania warunków wyboru między farbą silikonową a akrylową, prezentujemy najważniejsze aspekty w formie tabeli:

Tabela jasno pokazuje, kiedy lepiej zdecydować się na farbę silikonową – sprawdzi się przede wszystkim tam, gdzie liczy się trwałość powłoki, wysoka odporność na wilgoć i zabrudzenia oraz zdolność ściany do „oddychania”. Farba akrylowa to dobry wybór na elewacje mniej narażone na trudne warunki zewnętrzne i w sytuacjach, gdy zależy nam na oszczędności podczas realizacji prac.

Jak przygotować elewację pod malowanie farbą silikonową lub akrylową?

Przygotowanie elewacji pod malowanie farbą silikonową lub akrylową zaczyna się od dokładnego oczyszczenia powierzchni. Elewację należy umyć myjką ciśnieniową lub szczotką z twardym włosiem, aby usunąć kurz, brud oraz wszelkie wykwity – nawet drobne cząstki mogą obniżyć przyczepność farby. Jeżeli elewacja była już wcześniej malowana, luźne fragmenty starej powłoki trzeba bezwzględnie usunąć szpachelką lub drucianą szczotką. W przypadku glonów lub pleśni, niezbędne jest zastosowanie środka biobójczego – producenci farb rekomendują np. preparaty na bazie związków amonowych lub chloru.

Kolejnym krokiem jest naprawa uszkodzeń. Wszystkie rysy, pęknięcia oraz ubytki należy wypełnić zaprawą naprawczą lub masą szpachlową dedykowaną do fasad. Przy większych nierównościach konieczne będzie wyrównanie powierzchni specjalnymi masami renowacyjnymi, by uzyskać jednolitą strukturę podłoża. Po naprawach ścianę trzeba przeszlifować papierem ściernym o gradacji 100-150 i dokładnie odpylić.

Po wyschnięciu wszystkie powierzchnie, niezależnie czy mają być pokryte farbą silikonową, czy akrylową, należy zagruntować. Rodzaj gruntu dobiera się do podłoża i typu farby – grunty silikonowe lub akrylowe z dodatkiem mikrokrzemionki wzmacniają chłonne podłoża mineralne i ograniczają pylenie. Farba nakładana na zagruntowane podłoże tworzy lepszą powłokę o wyższej przyczepności i równomiernym kolorycie.

Zaleca się zachowanie odpowiednich warunków podczas gruntowania i malowania – wilgotność podłoża nie powinna przekraczać 4% (dla typowych tynków cementowo-wapiennych), a prace najlepiej prowadzić przy temperaturze od +8°C do +25°C. Przestrzeganie tych parametrów pozwala uniknąć problemów z przebarwieniami i odspajaniem powłoki malarskiej. Przed malowaniem elewacji po raz pierwszy lub w przypadku wątpliwości co do podłoża, dobrze jest wykonać próbę przyczepności farby na niewielkim fragmencie ściany.

Podsumowanie kluczowych etapów przygotowania obu typów powierzchni do malowania przedstawia poniższa tabela:

Dokładne przestrzeganie tych etapów jest niezbędne niezależnie od używanego rodzaju farby – wpływa to bezpośrednio na trwałość i estetykę powłoki, a także minimalizuje ryzyko szybkiego zniszczenia elewacji. Zarówno farby silikonowe, jak i akrylowe, wymagają odpowiedniego przygotowania powierzchni, aby zapewnić jak najlepszą ochronę i efekt dekoracyjny.

Jaka jest trwałość i odporność farb silikonowych oraz akrylowych na warunki atmosferyczne?

Farby silikonowe i akrylowe różnią się pod względem odporności na warunki atmosferyczne oraz trwałości powłoki elewacyjnej. Farby silikonowe cechuje wysoka hydrofobowość – „odpychają” wodę, co sprawia, że elewacja jest mniej podatna na nasiąkanie i zabrudzenia. Powłoki silikonowe pozostają paroprzepuszczalne, pozwalając na odprowadzenie wilgoci ze ścian, dzięki czemu można uniknąć zacieków i wykwitów. Farby akrylowe mają mniejszą odporność na zawilgocenie podłoża oraz gorzej znoszą intensywne opady lub zanieczyszczenia powietrza, choć oferują skuteczną ochronę przed promieniowaniem UV.

Aby zobaczyć różnice w trwałości i odporności obu typów farb, poniżej przedstawiamy porównawczą tabelę:

Z przedstawionego zestawienia wynika, że farby silikonowe gwarantują skuteczniejszą ochronę elewacji i dłużej zachowują jej estetyczny wygląd oraz trwałość powłoki. Farby akrylowe wypadają słabiej pod względem odporności na wodę i zabrudzenia, ale wciąż stanowią dobrą opcję na stabilne podłoża o niższym ryzyku opadów i zanieczyszczeń, szczególnie jeśli kluczowym kryterium jest cena.

Ile kosztuje malowanie elewacji farbą silikonową i akrylową?

Koszt malowania elewacji farbą silikonową jest wyższy niż w przypadku farby akrylowej, zarówno pod względem ceny samego materiału, jak i robocizny. Za litr farby silikonowej trzeba zapłacić średnio 25-40 zł, natomiast litr dobrej jakości farby akrylowej kosztuje zwykle 15-25 zł. Do pokrycia 1 m² elewacji zużywa się średnio 0,2-0,3 litra farby, a różnice w wydajności mogą się jeszcze zwiększać ze względu na specyfikę podłoża oraz ilość wymaganych warstw.

Poniżej przedstawiono porównanie kosztów malowania 100 m² elewacji najpopularniejszymi opcjami farb, uwzględniając przeciętne ceny rynkowe w 2024 roku oraz średnie zużycie materiału i wynagrodzenie ekip malarskich:

Koszty rosną, jeśli elewacja wymaga gruntowania, poprawy tynku lub dodatkowego zabezpieczenia, natomiast przy dużych metrażach można liczyć na rabaty od wykonawców. Cena zależy nie tylko od rodzaju farby, ale również od stopnia skomplikowania bryły budynku, wysokości ścian i wybranej technologii aplikacji. Oprócz kalkulacji ceny za metr, należy brać pod uwagę czas schnięcia, bo farby silikonowe często wymagają mniej przerw technicznych, co może przyspieszyć realizację.